۸ سپتامبر ۲۰۲۶-یافتههای پژوهشی جدیدی که قرار است در نشست سالانه «انجمن اروپایی مطالعه دیابت (EASD)» در میلان ایتالیا (۲۸ سپتامبر تا ۲ اکتبر) ارائه شود، نشان میدهد افرادی که دچار کووید-۱۹ شدهاند، بهجای افزایش خطر، با خطر کمتر برای ابتلا به دیابت نوع ۱ (T1D) در آینده مواجه هستند. همچنین، این اثر تنها در افرادی مشاهده شده است که واکسن سارس-کوو-۲ (SARS-CoV-2) را دریافت نکردهاند. این مطالعه توسط کارل ویلارو نولسو، دکتر رونا مورتانسدوتیر نولسو از بیمارستان نورت زلند در هیلرود دانمارک و همکارانشان انجام شده است.
از زمان پاندمی کووید-۱۹، بحثها و پژوهشهای بسیاری درباره ارتباط احتمالی میان عفونت سارس-کوو-۲ و سایر شرایط مرتبط با سیستم ایمنی صورت گرفته است. در این مطالعه جدید، نویسندگان بررسی کردند که آیا عفونت با سارس-کوو-۲ با بروز بعدی دیابت نوع ۱ در میان افراد دانمارکی زیر ۳۰ سال مرتبط است یا خیر.
این مطالعه «مورد-شاهدی تو در تو[1]» که در سطح ملی و بر پایه ثبتهای کشوری انجام شده، شامل ۲۱۱۵ فرد بود که بین ۱ ژانویه ۲۰۲۰ تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۳، در سن زیر ۳۰ سال تشخیص دیابت نوع ۱ دریافت کرده بودند. هر مورد بر اساس سن و جنسیت با ۱۰,۵۷۵ فرد کنترل (افراد بدون دیابت) با نسبت ۱ به ۵ مطابقت داده شد. افرادی که سابقه دیابت، بیماری خودایمنی، سرطان یا درمانهای تعدیلکننده سیستم ایمنی داشتند، از مطالعه حذف شدند. معیار مواجهه به عنوان اولین تست مثبت PCRبرای سارس-کوو-۲ بین ۱ ژانویه ۲۰۲۰ تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۱ تعریف شد (زمانی که سویه اومیکر شروع به انتشار جهانی کرده بود، اما هنوز تقریباً تمام عفونتهای سارس-کوو-۲ را شامل نمیشد). برای تخمین میزان ارتباطات از مدلسازی آماری استفاده شد.
عفونت سارس-کوو-۲، در طول کل دوره مشاهده ۴ ساله، با کاهش آماری معنیدار ۱۶ درصدی در خطر بروز بعدی دیابت نوع ۱ (با ترکیب تمام سویهها) همراه بود. هیچکدام از سویههای ویروسی بهتنهایی ارتباط آماری معنیداری نشان ندادند. کاهش ۴۲ درصدی در خطر ابتلا به دیابت نوع ۱، در بازه زمانی ۳۱ تا ۱۸۰ روز پس از عفونت کووید-۱۹ مشاهده شد، در حالی که در سایر بازههای زمانی پس از عفونت در طول دوره ۴ ساله، هیچ ارتباطی یافت نشد. نویسندگان پیشنهاد کردند یک توضیح احتمالی میتواند این باشد که برخی عفونتهای ویروسی میتوانند با فعال کردن مکانیسمهای تنظیمکننده عمیق برای جلوگیری از حمله پاسخ ایمنی تطبیقی به خودِ بدن، در برابر بیماریهای خودایمنی مانند دیابت نوع ۱ محافظت کرده یا آنها را سرکوب کنند و پس از مدتی، سیستم ایمنی به حالت «استراحت» یا عادی خود بازمیگردد.
نویسندگان فراتر از این، گروههای مواجهه (عفونت کووید-۱۹: بله/خیر) را به سطوحی تقسیم کردند که نشاندهنده وضعیت عفونت و واکسیناسیون بود و دریافتند که کاهش خطر بروز بعدی دیابتی نوع ۱ محدود به افراد واکسینه نشدهای است که دچار کووید-۱۹ شده بودند؛ این گروه در مقایسه با افراد واکسینه نشده و بدون عفونت، با ۲۴ درصد کاهش خطر مواجه بودند. تخمینها در میان افراد واکسینه شده از دقت کافی برخوردار نبود و شواهدی مبنی بر اثر متقابل با وضعیت واکسیناسیون مشاهده نشد. در کل جمعیت مورد مطالعه، صرفنظر از وضعیت واکسیناسیون، کاهش خطر بروز بعدی دیابت نوع ۱ تنها در زنان از نظر آماری معنیدار بود (۲۶ درصد کاهش خطر)، در حالی که در مردان این کاهش خطر از نظر آماری معنیدار نبود و همانطور که پیشتر ذکر شد، برای زنان و مردان در مجموع ۱۶ درصد بود. حضور در گروههای سنی مختلف (۰ تا ۱۰ سال در مقابل ۱۱ تا ۳۰ سال) تفاوت آماری معنیداری در بروز بعدی دیابت نوع ۱ نشان نداد.
محققان گفتند: «عفونت سارس-کوو-۲ با خطر کمتر ابتلا به دیابت نوع ۱ در افراد دانمارکی زیر ۳۰ سال مرتبط بود.»
آنها افزودند: «شواهد متناقضی در انتشارات علمی وجود دارد. اکثر مطالعات قبلی، هیچ ارتباطی بین سارس-کوو-۲ و بروز دیابت نوع ۱ پیدا نکردهاند، بهجز چند مطالعه که نشانگر افزایش خطر دیابت نوع ۱ بودند. مطالعه جدید ما از ثبتهای باکیفیت دانمارک با نرخ پوشش بسیار بالای تست PCRاستفاده کرد و ما اطلاعات کاملی از وضعیت واکسیناسیون داشتیم. این مطالعه ماهیت مشاهدهای دارد، به این معنی که نمیتوانیم با قطعیت بگوییم که کاهش خطر دیابت نوع ۱ مستقیماً توسط عفونت سارس-کوو-۲ ایجاد شده است، اما امیدواریم مطالعه ما انگیزهای برای انجام مطالعات مشابه در کشورهای دیگر با پوشش تست بالا و دادههای دقیق و باکیفیت باشد.»
در مورد وضعیت واکسیناسیون، محققان گفتند: «در میان دلایل احتمالی بسیار، ما معتقدیم محتملترین دلیل این است که القای ایمنی تطبیقی توسط واکسن، به نحوی در فعالسازی مکانیسمهای تنظیمکننده ویروسی (که میتوانند از خودایمنی جلوگیری کنند) تداخل ایجاد میکند؛ به این معنی که در افراد واکسینه شده در مقایسه با افراد واکسینه نشده، محافظت کمتری در برابر دیابت نوع ۱ وجود دارد.»
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20260908/COVID-19-linked-to-lower-subsequent-risk-of-type-1-diabetes.aspx